Gisteren
Er was eens een jonge, pas afgestudeerde vertaler. Een goed opgeleide beginner, zoals een van de professoren op de tolkenschool zei. En hij wou zo graag voor zichzelf beginnen. Dus richtte hij op 1 januari 1974 Vertaalbureau Expres op. De huisvesting: een hoekje van de woonkamer. Een SOHO avant la lettre, zou je kunnen zeggen. De gereedschappen: wat woordenboeken en een schrijfmachine. Die was al wel elektrisch, maar correctielint, margrietwiel en schrijfbolletje moesten nog uitgevonden worden. Om van computers maar te zwijgen. En de vertaler: hij vertaalde. Voor een groeiend aantal tevreden klanten, waaronder overheidsinstellingen, bedrijven en collega-vertaalbureaus.

Vandaag
De schrijfmachine staat nu stof te verzamelen in het museum. De huisvesting: nog steeds kantoor aan huis, zij het niet meer in de woonkamer. Het gereedschap: nog steeds veel woordenboeken, vooral in elektronische vorm, onder het motto: liever 1 woordenboek onder een sneltoets dan 10 op de plank. Verder een paar computers, een scanner, een printer, en Internet voor E-mail, documentatie, terminologie, enz. En de vertaler en zijn kring van medewerkers: zij vertalen voort. Voor dezelfde tevreden klanten (we werken nog steeds voor onze eerste opdrachtgever) en voor nieuwe opdrachtgevers die vaak door aanbeveling bij ons terecht zijn gekomen.

Morgen
De ontwikkeling van computer-vertalen zal ongetwijfeld doorgaan en er komt een moment waarop het mogelijk zal zijn om een tekst in een computer in te voeren en deze door een softwareprogramma te laten vertalen. Ook dan, of liever juist dan, zal de tussenkomst van de menselijke vertaler onmisbaar zijn om de vertaalde tekst te corrigeren en de nuances aan te brengen die door het vertaalprogramma zijn gemist.